🥘 Evde Yemek Yapıp Satmak

Önce Ne Satıyoruz Sorusuna Karar Verin

Evde yapılan her ürün aynı kurallara tabi değil. Tarhana, erişte, mantı, reçel gibi kuru veya uzun ömürlü ürünlerle sıcak yemek, börek, pasta gibi günlük tüketilen ürünler farklı kapılardan geçiyor. Kuru ürünlerde vergi tarafında bir kolaylık var ama sıcak yemek satışında iş hem vergi hem gıda güvenliği hem de kişisel belge tarafında düğümleniyor. Önce ne satacağınızı netleştirmeden hiçbir başvuru yapmamanız en doğrusu.

Esnaf Muafiyeti ile Şirket Kurmadan Satış Yapmak

Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi, evinde üretim yapıp internet üzerinden satanlara bir kolaylık tanıyor. Ayrı bir iş yeri açmadan, sanayi tipi makine kullanmadan, kendi emeğinizle ürettiğiniz ürünleri internetten satıyorsanız esnaf muafiyetinden yararlanabiliyorsunuz. Bunun için ikametgahınızın bulunduğu vergi dairesine başvurup Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi almanız gerekiyor. Belgenin geçerlilik süresi üç yıl, sonunda yenilemek şart.

Bir de banka tarafı var. Türkiye'de kurulu bir bankada ticari hesap açtırıp bütün satış hasılatını bu hesaptan tahsil etmeniz isteniyor. Banka, hesabınıza gelen tutarlar üzerinden %4 oranında gelir vergisi tevkifatı yapıp vergi dairesine aktarıyor. Bir veya daha fazla işçi çalıştırıyorsanız bu oran %2'ye düşüyor. İndirimli oran için ilgili ayda bir işçinin en az on gün çalıştırılması gerekiyor.

Yıllık hasılat sınırı var. 2026 için bu rakam 1.900.000 TL olarak açıklanmış durumda. Bu sınırı aşarsanız izleyen takvim yılının başından itibaren muafiyetten çıkıyorsunuz ve bir daha bu kapsama giremiyorsunuz. Ayrıca muafiyet kapsamındaki ürünlerin mutlaka internet veya benzeri elektronik ortamdan satılması şart. Instagram, WhatsApp, kendi siteniz bu kapsama giriyor.

Sıcak Yemek Satacaksanız İş Değişiyor. Gıda İşletme Kaydı

Esnaf muafiyeti daha çok kuru gıda, el emeği ürünler, reçel, tarhana gibi kalemler için işliyor. Sıcak yemek, günlük börek, pilav, içli köfte gibi ürünlerde durum farklı. Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik'e göre, kişisel tüketim ve kermes gibi istisnalar hariç, gıda üreten ve satan her yer gıda işletmesi sayılıyor. Evinizde sıcak yemek pişirip para karşılığı satıyorsanız bu tanımın içine giriyorsunuz.

Yapmanız gereken şey, bulunduğunuz ilçenin Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne gidip İşletme Kayıt Belgesi başvurusu yapmak. Bu belge, ürünü nerede ürettiğinizi, ne sattığınızı ve faaliyet konunuzu kayıt altına alıyor. Belge çıktıktan sonra bir numara veriliyor, etiketlerinizde bu numaranın yer alması isteniyor. Kayıt sırasında mutfağınızı fiziki olarak denetleyip denetlemeyecekleri ilçeye göre değişiyor. Bazı müdürlükler beyanname üzerinden işlem yaparken, bazıları yerinde görmek isteyebiliyor.

Hijyen Belgesi Almak Resmî ve Zorunlu

İnternette hijyen belgesi diye bir şey yok diyen yazılara denk gelmiş olabilirsiniz. Bu doğru değil. Hijyen Eğitimi Yönetmeliği kapsamında, gıda üretimi ve satışı yapan iş yerlerinde çalışanların (iş yeri sahipleri dahil) hijyen eğitimi alması ve belge sahibi olması yasal olarak zorunlu. Bu belge, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Halk Eğitimi Merkezleri veya MEB onaylı kurumlar tarafından veriliyor. Eğitim en az 8 saat sürüyor, sonunda belge e-Devlet'e işleniyor ve Yaygın Eğitim Sertifika Belgesi Sorgulama ekranından görüntülenebiliyor.

Yani sıcak yemek satacaksanız aslında üç ayrı yükümlülükle muhatapsınız. Kişisel hijyen belgeniz (eğitim aldığınızı gösterir), işletme kayıt belgeniz (işletmenin kayıt altında olduğunu gösterir) ve vergi tarafındaki durumunuz (esnaf muafiyeti veya normal mükellefiyet). Biri diğerinin yerine geçmiyor.

Platformların Kapısından Girmek İsteyenler İçin

Yemeksepeti, Trendyol Yemek, Getir Yemek gibi platformlara satıcı olarak girmek istiyorsanız, başvuru sırasında sizden vergi levhası, işletme kayıt belgesi, imza sirküleri, menü ve fiyat listesi, IBAN bilgisi gibi belgeler isteniyor. Gıda işletme kayıt belgeniz yoksa başvurunuz ilerlemiyor. Ayrıca bu platformlar KEP adresi de talep ediyor. PTT üzerinden alabileceğiniz kayıtlı elektronik posta adresini başvuru sürecinde doğrulamanız gerekiyor.

Belge İşleriyle Uğraşanların Anlattıkları

Aşağıdakiler resmi prosedür değil. Bu süreçlerden geçmiş, belge almış veya almaya çalışırken takılmış kişilerin anlattıklarından derlenmiş notlar. Her ilçenin, her memurun yaklaşımı farklı olabiliyor, kendi durumunuza göre tartın.

İlçeden İlçeye Fark Var

Aynı şehirde iki farklı ilçenin Tarım Müdürlüğü'ne giden iki kişi, birbirinden çok farklı muamele görebiliyor. Birinde beyannameyi doldur, numaranı verelim denirken, diğerinde mutfağı görmemiz lazım deyip randevu veriliyor. Bu yüzden başvuru yapmadan önce telefonla arayıp ne isteneceğini sormak, boşuna gitmeyi önlüyor.

Hijyen Belgesini Halk Eğitimi Merkezi'nden Alın

Hijyen belgesi için internette para karşılığı sertifika satan sitelere denk gelmek mümkün. Bunların bir kısmı MEB onaylı olmayabiliyor. En garantili yol, bağlı bulunduğunuz ilçenin Halk Eğitimi Merkezi'ne başvurmak. Eğitim sonunda belge e-Devlet'e işleniyor, oradan sorgulayabiliyorsunuz. Denetimde bu belgeyi gösterememek idari para cezasına yol açıyor.

Belge Alınca Her Şey Bitmiyor, Etiket

Kayıt belgesini alan bazı kişiler artık rahatım diye düşünüyor, ama iş etiket tarafında düğümleniyor. Gıda etiketleme mevzuatına göre ürünün üzerinde gıdanın adı, bileşenler listesi, alerjen uyarısı, net miktar, son tüketim tarihi, saklama koşulları, işletme adı ve adresi, parti numarası gibi bilgilerin olması isteniyor. Etiketsiz ürünle satış yapmak, belge olsa bile sıkıntı çıkarabiliyor.

Vergi Dairesi ile Tarım Müdürlüğü Arasında Mekik Dokumak

Bazı kişiler önce vergi dairesine gidip muafiyet belgesi alıyor, sonra Tarım Müdürlüğü'ne gidince önce gıda kaydı yaptır cevabıyla karşılaşıyor. Ya da tersi oluyor. Aslında ikisi paralel yürüyebilecek süreçler, ama sırayı bilmemek zaman kaybettiriyor. Gıda kaydını önce yaptırmak, platform başvuruları için de elinizi rahatlatıyor.

Bu sayfadaki bilgiler genel çerçevedir. Mevzuat değişiyor, hasılat sınırları güncelleniyor, ilçelerin uygulamaları farklılaşabiliyor. Hijyen belgesi için Halk Eğitimi Merkezi'ne, işletme kaydı için Tarım Müdürlüğü'ne, vergi muafiyeti için vergi dairesine ayrı ayrı başvurmanız gerekiyor. Yayına almadan önce kendi ilçenizdeki bu üç kurumla son durumu teyit etmeniz yerinde olur.